معنای دقیقتر آتشبس در لبنان چیست؟
براساس بند نخست تفاهمنامهای که به امضای رؤسای جمهور ایران و آمریکا رسیده است، جنگ در لبنان باید فوراً پایان یابد و تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور محترم شمرده شود. همچنین طبق بند ۱۳، اجرای این تفاهمنامه منوط به آغاز پیشبرد برخی بندها از جمله بند یک (مربوط به لبنان) است. در اینمیان، باوجود آغاز اجرای تعهد ایران در بازگشایی تنگه هرمز، حملات وحشیانه اسرائیل به خاک لبنان در میانه سکوت آمریکا ادامه داشته است.
فارغ از ارزیابی رویکرد ایران در اجرای گامبهگام تفاهمنامه و نیز تحلیل سفر هیئت مذاکرهکننده ایرانی به سوئیس، باتوجه به پیشینه آمریکا در تفسیرسازیهای گسترده از متون تفاهمشده و نیز پیشینه توافقگریز رژیم تروریستی اسرائیل، پرسش اساسی این است که در لبنان چه تحولاتی باید صورت گیرد که به معنای تاموتمام اجرای بند نخست تفاهمنامه باشد؟ به عبارت دیگر، چه اقدامات ایجابی و سلبی ازسوی رژیم اسرائیل در قبال لبنان باید انجام شود تا تهران با اطمینان از اجرای بند نخست، به اجرای تعهدات متقابل خود بپردازد؟ در ادامه مهمترین مواردی که ازسوی هیئت مذاکرهکننده ایرانی باید پیگیری شود، مورد اشاره قرار میگیرد:
۱. برقراری آتشبس کامل در سراسر خاک لبنان؛
۲. توقف ترورهای هدفمند اسرائیل علیه هرکدام از مسئولان، فرماندهان و وابستگان به محور مقاومت در خاک لبنان با هر ملیتی؛
۳. خروج کامل اسرائیل از اراضی اشغالی لبنان براساس جدول زمانی مشخص، کوتاه و تضمینشده؛
۴. خروج کامل اسرائیل از نقاط پنجگانه اشغالی در لبنان که پس از جنگ ۲۰۲۴ اشغال کرده بود؛
۵. توقف هرگونه نقض حریم هوایی و زمینی لبنان؛
۶. آزادی اسرا و تحویل پیکر شهدای لبنانی؛
۷. ممنوعیت تخریب منازل و زیرساختهای جنوب لبنان توسط ارتش اسرائیل بهویژه با توجه به پیشینه تخریبگری این رژیم هنگام خروج از یک منطقه اشغالی؛
۸. تعهد آمریکا به پرهیز از هرگونه اخلالگری سیاسی، اقتصادی و یا نظامی در مسیر بازگشت آوارگان و بازسازی مناطق جنوبی لبنان.
جمعبندی آنکه بهنظر میرسد پرونده لبنان، نخستین آزمون پیشرفت تفاهمنامه ۲۸ خرداد است. هرگونه عقبنشینی (زمانی، تاکتیکی و یا با هر عنوان دیگر) از اجرای کامل بند مربوط به لبنان، ایران را از دستیابی به سایر حقوق خود طبق تفاهمنامه دورتر خواهد کرد. تهران نباید تصور کند با تفاهم بر سر یک «تفسیر مضیّق» از بند یک، میتواند منافع خود و لبنان را تأمین کند؛ برعکس، بهنظر میرسد تحقق اهداف محور مقاومت در تلاش برای پیشبرد یک «تفسیر هرچه موسّعتر» از بند نخست تفاهمنامه است.
