چکیده اجرایی
گسترش استفاده از هوش مصنوعی در سامانههای شناسایی و تحلیل میدان نبرد موجب شده که دادههای محیطی (تصاویر ماهوارهای/پهپادی، سیگنالها و حسگرها) منبع اصلی برتری اطلاعاتی باشند. ازاینرو، نحوه تولید، مدیریت و انتشار دادهها مستقیماً بر دقت تحلیل الگوریتمهای دشمن اثر میگذارد. در این شرایط، حکمرانی داده افزون بر حفاظت از اطلاعات، ابزاری برای شکلدهی به محیط دادهای جنگ و تأثیرگذاری بر نحوه ادراک سامانههای هوشمند دشمن است.
ایجاد یک چارچوب مدیریتی یکپارچه برای حفظ دقت دادههای خودی و کاهش همزمان سطح اطمینان تحلیلهای هوش مصنوعی دشمن اهمیت ویژهای دارد. سازوکارهای اجرایی این طرح شامل ایجاد مرکز عملیات داده، پایش مستمر محیط دادهای، کنترل انتشار، تشکیل تیمهای مشترک، ایجاد واحدهای ارزیابی و ردتیم (Red team) دادهای و آموزش نیروها است تا محیطی پیچیده و توأم با عدم قطعیت برای دشمن ایجاد شود.
مقدمه
کاربرد هوش مصنوعی در سامانههای نظامی، ماهیت رقابت در میدانهای نبرد معاصر را دگرگون کرده است. از آنجا که سامانههای شناسایی، پایش و هدفیابی دشمن به الگوریتمهای مبتنی بر دادههای محیطی متکی هستند، «داده» به عنصر تعیینکننده برتری اطلاعاتی تبدیل شده و حکمرانی آن نقشی حیاتی در شکلدهی به ادراک سامانههای هوشمند ایفا میکند.
حکمرانی داده؛ ابزار شکلدهی به محیط اطلاعاتی میدان نبرد
سامانههای هوش مصنوعی دشمن برای شناسایی اهداف، تشخیص الگوهای رفتاری و ارائه پیشنهادات عملیاتی به دادههای حسگرها، سیگنالها و تصاویر وابستهاند و عملکردشان به کیفیت و صحت این دادهها بستگی دارد. حکمرانی داده در این حوزه به معنای مدیریت نظاممند چرخه تولید، پردازش، حفاظت و انتشار دادههای عملیاتی است.
این رویکرد فراتر از حفاظت اطلاعات، به دنبال کاهش سطح اطمینان سامانههای تحلیلی دشمن از طریق مدیریت محیط دادهای است. الگوریتمهای شناسایی برای عملکرد صحیح به الگوهای پایدار نیاز دارند؛ بنابراین، هرچه دادهها دچار ابهام، نویز یا تغییر الگو شوند، احتمال خطا در تحلیل آنها افزایش مییابد. مدیریت هوشمندانه امضاهای اطلاعاتی و الگوهای قابلمشاهده برای حسگرها، عدم قطعیت را در هوش مصنوعی دشمن بالا میبرد. تحقق این امر نیازمند هماهنگی میان مدیریت اطلاعات، امنیت سایبری، عملیات الکترونیکی و مدیریت حسگرها در قالب یک چارچوب یکپارچه است تا از ایجاد الگوهای قابلپیشبینی برای دشمن جلوگیری شده و محیطی پیچیده فراهم گردد.
پیشنهادات راهبردی
۱. ایجاد مرکز عملیات داده میدان نبرد: مجهز به داشبورد یکپارچه برای پایش لحظهای دادههای حسگرها، ارتباطات، گزارشها و مدیریت متمرکز جریان اطلاعات.
۲. استقرار پروتکلهای استاندارد: برای طبقهبندی، برچسبگذاری و سطحبندی دسترسی به دادهها پیش از انتشار در شبکهها.
۳. ایجاد سامانه پایش خودکار: جهت شناسایی الگوهای دادهای قابل پیشبینی و هشداردهی به فرماندهی.
۴. تشکیل واحد ارزیابی اثر داده بر تحلیل دشمن: بررسی دادههایی که ممکن است به تحلیل دقیقتر الگوریتمهای دشمن منجر شوند.
۵. استقرار فرآیند کنترل چندمرحلهای: برای تأیید و انتشار دادههای حساس در سامانههای فرماندهی و کنترل.
۶. تشکیل تیمهای مشترک (داده، اطلاعات و سایبری): برای تحلیل مستمر محیط دادهای و ارائه اصلاحات سریع به واحدهای عملیاتی.
۷. طراحی رویههای استاندارد تغییر الگو: برای تغییر دورهای الگوهای تولید و انتشار دادههای عملیاتی در سامانهها.
۸. ایجاد سازوکار بازبینی سریع: برای اصلاح یا محدودسازی دادههایی که ناخواسته الگوهای قابلتحلیل ایجاد میکنند.
۹. تشکیل واحد شبیهسازی و رِدتیم دادهای: گروهی مستقل از متخصصان برای شبیهسازی رفتار دشمن و آزمایش نحوه تفسیر و فریب خوردن سامانههای تحلیلی از دادههای میدان جنگ با هدف افزایش تابآوری سیستمها.
۱۰. طراحی برنامههای آموزشی عملیاتی: برای فرماندهان و اپراتورها درباره مدیریت امن داده و پیامدهای تحلیلی آن در محیطهای مبتنی بر هوش مصنوعی.
