ضرورت تولید محتوای راهبردی در برابر ماشین روایی هالیوود
انتشار خبر ساخت فیلمی هالیوودی درباره عملیات ناکام آمریکا در جنوب اصفهان، نمونهای تازه از اقدام هالیوود برای قهرمانسازی و برندسازی از آمریکا است. هالیوود به خوبی تجربه کرده است که این قصهها و روایتها هستند که تاریخ را میسازند لذا همچون گذشته، واشنگتن میخواهد شکستهای نظامی خود را از طریق صنعت سرگرمی بازتعریف کند. در این الگو، دوربین و موسیقی حماسی با خلق «فرا واقعیت»[۱]، جای واقعیت را میگیرند و مخاطب جهانی پیش از آنکه روایت دیگری بشنود، با نسخه آمریکایی خو میگیرد.
مسئله اصلی اینجاست که تأخیر در روایتسازی موثر، به معنای واگذاری میدان است. وقتی هالیوود پیش از هر اقدام دیگری وارد عمل میشود، ذهن مخاطب جهانی را پیشفرضگذاری و چهارچوببندی میکند و هر روایت بعدی را در موضع دفاعی قرار میدهد. ایران با در اختیار داشتن واقعیت میدانی و شواهد فیزیکی، باید پیش از آنکه روایت رقیب برای مخاطب بینالملل جا بیفتد، روایت خود را در قالبهای جذاب و قابل توزیع جهانی عرضه کند. هرچند خبرهایی درمورد ساخت اثر هنری ایرانی از ماجرای اصفهان به گوش میرسد اما بیم آن میرود که سرعت ساخت پایین باشد، یا نحوه توزیع محصول در سطح جهانی نامناسب باشد و یا کیفیت محصول در سطح سینمای اکشن جهانی نباشد. این گزارش با هدف ارائه پیشنهاداتی در این زمینه نوشته شده است.
پیشنهادات اجرایی
الف) تولید فوری محتوای مستند با استانداردهای بینالمللی
اولین و فوریترین اقدام، تولید یک مستند بلند سینمایی با کیفیت پخش بینالمللی است. این مستند باید:
- شواهد فیزیکی موجود (ازجمله لاشه تجهیزات در جنوب اصفهان) را بهعنوان سند بصری محوری بهکار گیرد.
- ترجیحاً از مستندسازان مشهور بینالمللی نیز برای ساخت مستند استفاده شود.
- روایت عملیاتی را از زبان فرماندهان و عوامل میدانی بازگو کند.
- با زیرنویس یا دوبله چندزبانه (انگلیسی، عربی، فرانسه، اسپانیایی) تولید و از طریق کانالها و پلتفرمهای بینالمللی توزیع شود.
ب) تولید انیمیشنها و فیلمهای با کیفیت با استفاده از فناوریهای نوین (هوش مصنوعی و تولید مجازی) برای کاهش هزینه و افزایش سرعت
یکی از دلایل تاریخی عقبماندگی در رقابت روایتسازی، فاصله هزینهای با هالیوود بوده است. این فاصله دیگر وجود ندارد. فناوریهای «تولید مجازی»[۲] و «هوش مصنوعی مولد» معادله را تغییر دادهاند:
- استودیوهای تولید مجازی با کمک موتورهای تولید بازی، امکان ساخت محیطهای عملیاتی واقعگرایانه را بدون نیاز به لوکیشنهای پرهزینه فراهم میکنند.
- هوش مصنوعی مولد برای تولید فیلم و عکس نیز میتواند سکانسهای اکشن، انفجار، پرواز و درگیری هوایی را با کیفیت سینمایی و در کسری از زمان و بدون هزینه سنتی تولید کند.
- ابزارهای هوش مصنوعی برای صداگذاری و موسیقی نیز امکان تولید موسیقی متن حماسی در سطح استانداردهای جهانی را بدون نیاز به ارکستر گرانقیمت فراهم میکنند.
در نتیجه یک فیلم اکشن با کیفیت قابل رقابت با محصولات هالیوودی که پیشتر به بودجهای کلان نیاز داشت، اکنون با بودجهای چند برابر کمتر و در زمانی بسیار کوتاهتر قابل تولید است. سرعت در این رقابت روایتسازی حیاتی است و این فناوریها دقیقاً سرعت را به ارمغان میآورند.
ج) راهاندازی کارگروه روایتسازی راهبردی ذیل ساختار شورای عالی انقلاب فرهنگی
پیشنهاد میشود یک کارگروه چابک ذیل یکی از ستادها یا شوراهای تخصصی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی متشکل از اعضای زیر به وجود آید:
- فیلمسازان و نویسندگان فیلمنامه با تجربه بینالمللی؛
- کارشناسان توزیع و بازاریابی محتوا در پلتفرمهای جهانی؛
- مسئولان مربوطه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صداوسیما.
این کارگروه باید با اختیار عمل کافی و بدون کندی بروکراتیک فعالیت کند.
د) توزیع چندکاناله و هدفمند
تولید محتوا بدون توزیع مؤثر بیفایده است. در این راستا باید:
- از شبکههای ماهوارهای مختلف و پلتفرمهای بینالمللی برای توزیع مستقیم استفاده شود.
- رسانههای مستقل و منتقد سیاست خارجی آمریکا در غرب بهعنوان کانال توزیع ثانویه هدفگذاری شوند.
- برای محصول یک کمپین رسانهای طراحی شود مثلاً نسخههای کوتاهشده برای شبکههای اجتماعی، همزمان با نسخه بلند تولید شود.
رقابت روایتسازی، یک نبرد واقعی است و هالیوود سالهاست در آن پیشتاز بوده و ارتش امریکا از آن بهره میگرفته است. امروز نیز تصمیم دارد مسیر گذشته را در خصوص جنگ اخیر تکرار کند.
ایران با در اختیار داشتن واقعیت میدانی و شواهد فیزیکی، مواد خام لازم برای یک روایت قوی را دارد. از سوی دیگر فناوریهای هوش مصنوعی و تولید مجازی، موانع هزینهای و زمانی را از میان برداشتهاند. آنچه باقی میماند اراده سازمانی برای پیشدستی و تقابل با روایتسازی حریف است. پنجره زمانی برای پیشدستی کوتاه است و باید همین امروز استفاده شود.
[۱] فرا واقعیت (Hyper-reality) نامی است که «ژان بودریار» بر وضعیتی مینهد که در آن تصاویر، «خود واقعیت» را مغلوب کرده و جایگزینش میشوند.
[۲] در فناوری تولید مجازی (Virtual Production / VP) تمامی سکانسهای یک فیلم سینمایی در یک استودیو تولید میشود. این استودیو دارای صفحات بزرگ LED است که تصاویر را با کیفیت بالایی پخش میکنند. زاویه پخش تصاویر در صفحات، با استفاده از موتورهای بازیسازی، در هماهنگی با دوربین فیلمبرداری قرار میگیرد. نمونه داخلی استفاده از این فناوری فیلم سینمایی «موسی کلیم الله» و نمونه خارجی آن سریال «The Mandalorian» است.
